معماري ، معماران

در روزگاران گذشته هنر معماری قزوین مانند دیگر شهرهای قدیمی کشور دارای اصول و ضوابطی بود که تناسب اقلیمی و آب و هوا و روش زندگی مردم این منطقه در آن ملحوظ می شد. معماران هنرمند می کوشیدند که این ویژگی ها را در ساخت و بافت هر بنا و به فراخور بهره ای که ار آن گرفته می شد رعایت کنند و زمینه ی یک زندگی مرفه و آرامی را در خانه ها و ساختمان ها فراهم سازند چه، اصالت معماری ایرانی را عمدتاً در شیوه (درونگرایی) می دانستند و به این هنر انسانی عشق می ورزیدند.
تاز این روست که در زبان پارسی کهن مهماری را (رازیگری) و معمار را (رازه) یا (رازیگر) می گفته اند و این واژه بهترین تعریف برای هنر معماری است.
شیوه ی درون گرایی
این شیوه چنانست که اجزاء معماری پیرامون چشم اندازی معین و محدود و گرد ساخته می شد و چون آغوشی بسته و گرم، محیطی خودمانی و محفوظ به وجود می آورد، این شیوه که اصطلاحاً (درونگرایی) نام گرفته ویژه ی معماری ایرانی است که در هر زمان و در هر سرزمینی از قلمرو فرهنگ و هنر ایران مورد توجه معماران هنرمند بوده است و گزینش این شیوه بیشتر بستگی به آئین و نهادهای اجتماعی داشته و چنین می نماید که اجداد ما زندگی در جای دنج و آرامش در درون چهار دیواری دربست را می پسندیده اند و در پناه فراز دیوارهای حیاتی مشجّر، زندگی شیرینی داشته اند.
از اینروی ملاحظه می شود که در بیشتر خانه های قدیمی و بناهای تاریخی این شهر چه از نظر کاربرد ونوع مصالح و چه از حیث غنای هنر معماری سرشار از ویژگی هایی است که متأسفانه در معماری امروزه هیچ اثری از آنها دیده نمی شود.